Seizoen 2011 – 2012

Dit jaar twee cursussen voor mensen die kennis willen maken met de filosofie: een cursus die ingaat op de filosofische manier van denken en een cursus die een overzicht geeft van de geschiedenis van de filosofie en van de belangrijkste filosofen en hun denkbeelden. Daarna een cursus voor mensen die al eens zo'n inleidende cursus hebben gevolgd, en die wat dieper ingaat op de metafysica, dus op hoe de filosofie tegen de wereld aankijkt. Tenslotte nog een workshop waarin een van de basisvaardigheden van de filosofie aan de orde komt, namelijk het vragen stellen.

Leren filosoferen

Alle mensen hebben meningen. Je kunt aan anderen vertellen hoe je over bepaalde zaken denkt. Maar kun je ook altijd vertellen waarom je er zo over denkt? Natuurlijk is het onmogelijk om alles wat je gelooft persoonlijk te onderzoeken. Maar als je van een bepaalde mening niet kunt vertellen waar die op berust, weet je ook niet wat je er aan hebt. Hoe kun je dan meningen testen? Dat is waar de filosofie zich mee bezig houdt.

Filosoferen is meningen analyseren en meningen construeren, zoals een metselaar muren construeert. Metselen kun je leren en filosoferen ook. In deze cursus leren we zes principes die je kunt gebruiken als bouwstenen voor meningen. Daarmee kun je onderbouwen wat je zelf gelooft en onderzoeken wat anderen je willen laten geloven. Dat doen we aan de hand van het boek “Word zelf filosoof” van Jan Bransen, ISBN 9789085712824. Voorkennis niet nodig, wel een open en actieve instelling.

Acht avonden van twee uur, met een pauze van een kwartier.

Materiaal van deze cursus

Inleiding Filosofie

Mensen zijn dieren die denken. Maar denken over denken doen ze pas zo'n 2500 jaar. Dat is ongeveer de tijd dat de filosofie bestaat. Vanaf een half millennium voor Christus zijn er wijzen in India, China en Europa die nadenken over hoe je denken moet. En hun activiteiten hebben in die tijd mede geleid tot de wetenschappelijke en politieke stelsels die we tegenwoordig kennen. Aan dat filosofische denken gaan we in deze cursus aandacht besteden. Natuurlijk kunnen we bij iets met zo'n brede verspreiding en zo'n respectabele leeftijd in tien lessen niet volledig zijn. Maar in deze cursus proberen we in ieder geval kennis te maken met de voornaamste denkers en de voornaamste ideeën. Na afloop weet u in ieder geval waar het in de filosofie om gaat en kunt u zelfstandig beginnen met het lezen van filosofische teksten.

Wilt u wat er in deze cursus aan de orde komt ook voor uzelf nalezen, dan adviseren wij u het boek “De verbeelding van het denken”, onder redactie van Jan Bor en Errit Petersma, ISBN 9789025413989 (aanschaf niet verplicht).

Tien lessen van twee uur, met een kwartier pauze. Materiaalkosten: 10 euro.

Wereldbeelden

In deze cursus bekijken we hoe je filosofisch kunt aankijken tegen de manier waarop mensen de wereld tegemoet treden. We bekijken welke wereldbeelden er zijn en wat de denkbeelden zijn die eraan ten grondslag liggen. En dan valt op dat mensen zich gedragen als buitenstaanders in deze wereld, alsof ze van een andere planeet afkomstig zijn. Dat leidt vaak tot een botsing tussen ideaalbeelden en de werkelijkheid.

Hoewel ze vaak met elkaar geconfronteerd worden, lijken ondervinden en denken wel twee gescheiden domeinen van het menselijk bestaan. Om dat te begrijpen proberen we te achterhalen wat die werkelijkheid precies is en hoe het menselijk denken in elkaar steekt. Daarvoor gaan we te rade bij grote metafysici als Plato en Kant, maar besteden ook aandacht aan anti-metafysici als Montaigne en Nietzsche.

Acht lessen van twee uur, met een kwartier pauze. Materiaalkosten 10 euro.

Workshop "Vragen stellen"

Zonder goede vragen geen goede antwoorden. Maar wat zijn goede vragen, vooral als het gaat om de zin en betekenis van ons bestaan? We gaan vier avonden intensief aan de slag met het bedenken en stellen van vragen. Daarbij komen onder andere de volgende vragen aan de orde:

  • Wat zijn in het algemeen goede vragen om te stellen?
  • Hoe kun je met doorvragen verder komen?
  • Moet je je niet af en toe eens afvragen waar je mee bezig bent?
  • Als het zo is dat niet iedere vraag een antwoord heeft, wat is dan de betekenis van een vraag?

Vier avonden van twee uur, met een kwartier pauze. Materiaalkosten: 10 euro.

Voor meer informatie over deze cursussen, zie volksuniversiteit Eindhoven, volksuniversiteit Waalre en de Pracht, Aalst

Voor verdere vragen of opmerkingen: Pim Lemmens, e-mail info@wijsgeer.nl of tel. 040-2510398.

Voorgaande cursussen